|
Bazı basın organlarında
“yurt dışına çıkış yasağı” ile ilgili olarak yazılan haber ve köşe
yazılarına aşağıdaki açıklamanın yapılması uygun görülmüştür.
5682 sayılı Pasaport
Kanunu’nun “Pasaport ve vesika verilmesi yasak olan haller” başlıklı 22 nci
maddesinde, vergiden borçlu olduğu pasaport vermeye yetkili makamlara
bildirilenlere, pasaport veya seyahat vesikası verilmeyeceği, verilmişse
geri alınacağı ve bunların yurt dışına çıkışlarının engelleneceği hüküm
altına alınmıştı.
08.12.2007 gün ve 26724
sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Anayasa Mahkemesi’nin 18.10.2007 tarihli
E.Sayısı: 2007/4, K.Sayısı: 2007/81 sayılı kararıyla;
- 5682 sayılı Pasaport
Kanununun 3463 sayılı Kanun ile değiştirilen 22 nci maddesinin birinci
fıkrasının “…vergiden borçlu olduğu pasaport vermeye yetkili makamlara
bildirilenlere …” bölümünün Anayasaya aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline,
- 5682 sayılı Kanunun 22 nci
maddesinin birinci fıkrasının iptal edilen bölümünün doğuracağı hukuksal
boşluk kamu yararını ihlal edici nitelikte görüldüğünden, Anayasanın 153
üncü maddesinin üçüncü fıkrası ile 2949 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinin
dördüncü ve beşinci fıkraları gereğince iptal hükmünün, kararın Resmi
Gazetede yayımlanmasından başlayarak altı ay sonra yürürlüğe girmesine,
karar verilmiştir.
Anayasa Mahkemesi söz konusu
kararında;
• Anayasanın 23 üncü
maddesinden hareketle “vatandaşlık ödevi” nedeniyle özgürlüklere yasa ile
sınırlama getirilebileceği,
• Yasa ile getirilen
sınırlamanın; vergi borcu bakımından açık ve net olması, ölçülü olması, amaç
ve araç arasında makul bir ilişki ve denge olması gerektiği,
• Vergi ödevinin hangi
aşamasında hangi yetkililerce ve hangi ölçütlerle göre yasak konulacağı
belirtilmeksizin yetersiz ve belirsiz bir ifade ile sınır getiren Pasaport
Kanunu hükmünün Anayasanın 2, 13 ve 23 üncü maddelerine aykırı olduğunu,
belirtmiştir.
Anayasa Mahkemesi anılan
kararında yurt dışı çıkış tahdidi konulmasına imkan veren vergi dışındaki
diğer yasal düzenlemeleri de iptal etmiş, ancak sadece vergi borçları
nedeniyle tahdit konulması yönündeki iptal hükmünü, kamu yararını
zedeleyecek nitelikte gördüğü için yeni bir düzenleme yapılmasına imkan
vermek amacıyla 6 ay sonra yürürlüğe girmesini öngörmüştür.
5766 sayılı Kanunla 6183
sayılı Kanuna eklenen 36/A maddesinde, Anayasa Mahkemesi’nin iptal
gerekçesi, Anayasa hükümleri ve konuya ilişkin Avrupa İnsan Hakları
Mahkemesi kararları dikkate alınarak yapılan düzenlemede;
• Yurt dışı çıkış tahdidinin
vergi alacakları için uygulanması kuralından hareketle sadece Vergi Usul
Kanunu ve Gümrük Vergisi Kanunu kapsamına giren alacaklar için bu tahdidin
uygulanabileceği,
• Vadesinde ödenmeyen vergi
borcunun cebri icra işlemlerinin başlangıç belgesi olan ödeme emrinin
tebliği üzerine bu belgede verilen 7 günlük sürede ödenmemesi halinde
uygulanabileceği,
• Kanunun; kaçan, mallarını
kaçıran, hileli yollara sapan borçlular için öngördüğü güvenlik
tedbirlerinden biri olan İhtiyati Haciz kararı alınmış borçlular için de bu
hükmün uygulanacağı,
• Teminat alınmış, tecil
edilmiş, yargı kararları gereği takibi durdurulmuş alacaklar ile hakkında
aciz hali tespit edilmiş şahıslar için yurt dışına çıkış tahdidi
uygulanmayacağı,
• Tahdit konulabilmesi için
borç tutarının 100.000 Yeni Türk Lirası ve üzerinde olması gerektiği,
• Yurt dışına hastalık veya
iş bağlantısı gibi zorunlu nedenlerle gitmek isteyen borçluların
durumlarının alacaklı daire tarafından incelenerek taleplerinin
sonuçlandırılacağı,
Hususlarına yer verilmiştir.
Anayasa Mahkemesi’nin konuya
ilişkin iptal kararının 8.6.2008 tarihi saat 00.01 de yürürlüğe gireceği ve
iptal edilen Pasaport Kanunu’ndan kaynaklı tahditlerin re’sen bu tarihte
kaldırılacağı, vergi borçlarını ödememekte ısrar edenlerin yurt dışına
kaçmalarının mümkün olacağı dikkate alındığında ; kabul edilen Kanun
hükmünün yürürlüğünün geciktirilmemesi kamu yararına görülmüş ve T.B.M.M.’nin
uzun süredir gündeminde olan ve çeşitli platformlarda tartışılan Kanun
hükümleri süratle incelenerek onay işlemi 6.6.2008 tarihinde
gerçekleştirilmiştir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanı ve Cumhurbaşkanı Vekili Sayın Köksal Toptan tarafından onaylanan
Kanun, aynı hassasiyetle Resmi Gazetenin mükerrer sayısında yayımlanmıştır.
Kamuoyunun bilgisine
saygıyla duyurulur.
|
